05.08.2022 05:58

Доостунмаан роман "Алдан дургун"

0Xt_feHpkvU.jpg

Степан Сарыг-оол (1908-1983) - Тыва литератураның үндезилекчизи, классиги, Тыва АССР-ниң улустуң чогаалчызы. "Алдан дургун" - чогаалчының доостунмаан романы, 20 ажыг чылдар ишти кылып чораан төөгүде барымдаалыг улуг чогаалы. Ном 1987 чылда чырыкче унген.

Номнуң "Сөөлгү сөс орнунга" деп эгезинде редактору Эдуард Доңгактың бижээни-биле, автор ТАРН ТК-ның алдан-маадырларның төөгүзүн өөренип көөр дугайында доктаалының үнгениниң соонда, алдан-маадырларга тураскааткан чогаалды бижиирин бодап алган. Чогаалды бижиирде барыын кожууннарга чедип, 60 ажыг назыны улуг кижилер-биле чугаалажып, чамдык сактыышкыннарын үн бижидер аппаратка бижидип, улуг ажылды чорутканын демдеглеп турар. Сактыышкын чугааларны архив материалдары-биле бадыткап, улуг шинчилел ажылды база чоруткан болуп турар. Чогаалчының 1983 чылда аъдының бажы хоя берген, ынчангаш бо роман доостунмайн, артып калган.

Романның дылы кайгамчык чечен болгаш байлак. Амгы үениң аныяк-өскенинге дыл, төөгү, черлер аттары, эргижирээн сөстер болгаш терминнер талазы-биле улуг ачы-дузалыг.

Романның эң-не эге одуругларын Мерген Хомушку биле Ай-Хаан Ооржактың "Аа, Хемчиим" деп ырызында кииргени магаданчыг.