Версия сайта для слабовидящих
15.07.2022 08:48
249

Монгуш Кенин-Лопсанның номнары

Vksp7rVdsIw.jpgwFgQXiHgdrM.jpgzaVieBoen3U.jpgdzIxvtkRKpo.jpgQKhgaPoJeZ0.jpg6-vicPjXE7I.jpgCfEeBrNp4j4.jpgcuPpnt14B1Q.jpg

Чайын чүнү номчуурул?

Чайгы дыштанылганы шын ажыглап, төрээн тыва дылынга номнарны номчуп, бот-хөгжүлдеже угланыышкыны салып, угаанны сайзырадып, тыва дылга арыг чугааланып, ону байлакшыдарынга улуг дузаны тыва чогаалчыларывыстың улуг-биче кижилерге бижиттинген номнары чедирер.

Таныштырар номнарывыс - Тываның улустуң чогаалчызы, төөгү эртемнериниң доктору Монгуш Борахович Кенин-Лопсанның чамдык чогаалдары.

КАЛДАРАК. Бичии тоожу. Четпей деп оолдуң база ооң Калдарак деп ыдының ужуралдарының дугайында бижээн. Таварылгалар Тываның каас-чараш ыраккы кожуунарынын бирээзи Тожуда болуп турар.

ДЭЭРНИҢ КӨРҮНЧҮҮ. Тоожу болгаш чечен чугаалар. Бо чыынды номда аңгы-аңгы чылдарның 26 чечен чугаалары, тоолдары кирип турар. Бичии номчукчулар боттарынга ажыктыг болгаш өөредиглиг хөй-ле билиглерни бо номдан номчуп алырлар.

ТАНАА-ХЕРЕЛ. Тыва улустуң маадырлыг тоолун Монгуш Борахович Кенин-Лопсан шүлүктеп бижээн. Тоолчургу маадыр Танаа-Херелдиң найырал, ынакшыл, мөзү-бүдүш дээш кылган маадырлыг чоруктары.

ЧЫЛГЫЧЫНЫҢ ӨӨ. Дөрт номнуг романче "Буланныг хем", "Кырган-авай өпей ыры", "Азаның бичези кончуг", "Алдын чүрек" деп номнар кирип турар.

ЧИТКЕН УРУГ. Бо романда өг-бүлези репрессияның коргунчуг чалгыынга таварышкан аныяк кыс уругнуң аар-берге салым-чолун уран-чечен тоожуп көргүскен. Роман 49 тоолдан буткен, 410 арында бижиттинген.

Монгуш Борахович Кенин-Лопсан хөй-хөй чогаал болгаш эртем номнарының, шүлүктерниң, очулгаларның автору. Республиканың уруглар ном саңының чурт-шинчилел болгаш национал чогаал килдизинде улустуң чогаалчызының бижээни номнары бүрүнү-биле бар. Номнарны 10 хонук дургузунда бижиттирип ап, азы номчулга залынга номчуп болур. Ном саңының ажылдаар шактары: 9.00 шаткан 18.00 шакка чедир; дыштаныр хүннери - суббота - улуг-хүн.